Waarom ik boeken lees

Boeken lezen is een vage bezigheid. Zoals Maarten Heijmans in een podcast aangaf, zijn het gewoon letters gerangschikt in een bepaalde volgorde door iemand anders en daardoor kan de lezer iets leren of meemaken. Heijmans noemt het de ultieme ’trip’. Sinds die uitspraak ben ik meer gaan nadenken over lezen en het ook meer gaan waarderen. Om de tijd te nemen voor een boek maar ook kritisch te gaan kijken naar wat lezen nu eigenlijk is en wat het voor mij doet. Ik wil niet overkomen als een zeur die alle technologie wil verbannen omdat vroeger alles beter was. Maar was het vroeger niet beter? Of zouden we in ieder geval niet een stapje terug moeten doen?

Ik lees boeken om mijn concentratiespier te trainen

Het is al in tig onderzoeken aangetoond en in nog meer boeken behandeld, maar het is belangrijk om het te blijven vermelden: Nieuwe technologie zoals het internet, de smartphone en social media hebben een aanslag gedaan op onze aandachtspanne. En het wordt tijd om terug te vechten. De manier waarop ik dat doe is door mijn computer uit te zetten, mijn telefoon weg te leggen en een boek te pakken. Zo heb ik sinds kort mijn telefoon niet meer op mijn nachtkastje liggen. Als ik dan wakker word kan ik naar het plafond blijven staren, wat ook niet verkeerd is, maar meestal pak ik dan mijn e-reader. Voordat de dag begint heb ik dan meestal al een half uur tot een uur geconcentreerd zitten lezen. Voorheen wilde ik mijn brein nog weleens frituren door op mijn telefoon razendsnel tussen verschillende apps te switchen en de meeste informatie die ik tegenkwam nog geen minuut te gunnen. Als ik nu beneden kom vergeet ik de telefoon soms helemaal zodat ik die pas weer pak als ik de kinderen naar school heb gebracht.

Hoewel ik deze ochtendroutine aardig weet vast te houden, moet ik eerlijk toegeven dat het me overdag minder goed lukt om in een dood moment een boek te pakken. Meestal gebeurt dat pas weer in de avond net voordat ik naar bed ga.

Ik lees boeken om het goede voorbeeld te geven

“Children have never been good at listening to their parents, but they have never failed to imitate them.”

Kinderen zijn van die mini-kloons van jezelf die je de hele dag na zitten te doen en je daarom soms ook een confronterende spiegel kunnen voorhouden. Daarom heb ik liever dat kinderen mij met een boek op de bank zien zitten dan dat ze me betrappen met mijn telefoon op de WC. Als ik met mijn kinderen ben leg ik mijn telefoon ook op een vaste plek en pak ik die er af en toe een keer bij om iets uit te zoeken of om havermout aan de boodschappenlijst toe te voegen.

Tot dusver heeft het een positief effect. Mijn beide kinderen lezen graag. Soms een beetje te graag waardoor er nog weleens ‘Leg dat boek nou eens weg!’ of ‘Niet lezen op de trap!’ door ons huis schalt.

Ik lees boeken om dingen te leren

Als tiener was ik, zoals ongeveer elke puber, nogal ongemakkelijk met het andere geslacht. Ik dacht dat zelfvertrouwen en praten met onbekende mensen iets was wat je jezelf niet kon aanleren. Totdat ik het boek ‘Double your Dating’ van David DeAngelo las. Het was een openbaring: zelf dit soort dingen kon ik leren uit een boek.

Nu zijn boeken in dat opzicht niet altijd zaligmakend. Want ondanks de consumptie van een berg literatuur over hoe je snel rijk wordt ben ik nog steeds geen miljonair. En dat is ook het nadeel aan alle zelfhulpboeken; op een gegeven moment heb je het allemaal wel een beetje voorbij zien komen. Ik weet niet hoe vaak ik nog moet lezen over het marshmallow experiment . In sommige boeken kan ik aanvoelen welke onderzoeken ze gaan aanhalen omdat er veel uit dezelfde vijver wordt gevist. Daarom varieer ik nu meer tussen zelfhulpboeken, (auto)biografieën, en romans.

Ik lees boeken om met andere mee te leven

Zoals ik al aangaf, ben ik een beetje afgeknapt op zelfhulpboeken, hoewel ik soms stiekem nog wel toegeef aan deze verslaving, en zoek ik het meer in de empathiehoek. Goede voorbeelden zijn Tonio van A.F.Th. van der Heijden of de Kleine Astronaut (een graphic novel) die ik beide met een brok in mijn keel heb zitten lezen. Maar ik kan ook genieten van verhalen van beroemde mensen en hoe die opgeslokt worden door hun faam en daarna meestal uitgespuugd worden door het publiek. Denk daarbij aan Famesick van Lena Dunham of It’s So Easy van Duff McKagan.

Een boek is de ideale empathiemachine. Als de auteur zich helemaal openstelt is het makkelijk om je in te leven in een ander. Geen ander medium bereikt het op dit niveau.

Dit is waarom ik boeken lees. En waarom lees jij?